Nasz klub

Zarys historii karate tradycyjnego

Karate tradycyjne to w dosłownym tłumaczeniu „puste ręce”. Za źródło karate tradycyjnego w formie, w jakiej znamy je dzisiaj, uznaje się techniki Okinawskie, zwane po japońsku Okinawa-te (ręce Okinawy), które wywodzą się ze starożytnej sztuki chińskiej Chan-Fa lub kempo (droga pięści).

Wiele elementów z historii powstawania i kształtowania się karate to przypuszczenia. Według tradycji mistrz powierzał swoją wiedzę i znane historie wybranym uczniom. Przekazy te były jedynie ustne i niestety nie zachowały się żadne źródła pisane, możemy jedynie spekulować o początkach tej sztuki walki.

Za czasów klanu Satsuma z Kagoshimy wprowadzono na Okinawie zakaz posiadania broni. Karate było jedynym sposobem obrony ówczesnych mieszkańców Okinawy, jednak i jego uprawianie zostało zakazane. Ćwiczono w największej tajemnicy, a jego studenci doprowadzili techniki karate do perfekcji.

Największy wpływ w usystematyzowanie karate miał Gichin Funakoshi, który w młodym wieku rozpoczął treningi karate u dwóch największych, ówczesnych mistrzów – Itosu i Azato. Został on mistrzem i jako pierwszy miał zaszczyt zaprezentować karate na terytorium Japonii.

W 1901 roku Gichin Funakoshi przygotował i zaprezentował pokaz karate. Wśród widzów znajdował się wizytator szkół. Przedstawił on ówczesnemu rządowi raport na temat wychowawczo-zdrowotnych funkcji karate. Dzięki temu karate zostało wprowadzone w 1905 roku, w niektórych szkołach na Okinawie do programu wychowania fizycznego.

Warto zaznaczyć, że „system karate Funakoshiego zyskał akceptacje i czynne poparcie profesora Jigoro Kano – twórcy systemu walki judo (łagodnej drogi), twórcy ówczesnego systemu wychowania fizycznego w japońskim szkolnictwie, pierwszego Japończyka, członka Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego.

Według Masatoshi Nakayama lata dwudzieste i początek lat trzydziestych to dla karate bardzo ważny okres. Wzrost zainteresowania wśród wszystkich grup społecznych Japonii, a w szczególności intelektualistów sprawiło, że tajemnicza i mało znana sztuka walki zaczęła rozwijać się i zmieniać w narodową dyscyplinę opartą na podstawach naukowych. Powstawały kluby karate przy uniwersytetach takich jak: Uniwersytet Keio, Cesarski Uniwersytet Tokijski i innych w obrębie Tokio.

Gichin Funakoshi to również twórca nazwy „Karate-do”. Jak pisze mistrz Nakayama ta zmiana nie była łatwa. Ówcześni eksperci nie rozumieli, dlaczego nowa nazwa jest potrzebna i domagali się uzasadnienia takiej decyzji. Funakoshi odpowiadał i bronił swoich racji. W 1935 roku po opublikowaniu książki „Karate-do kyohan” zaczęto używać nazwy „Karate-do”, czyli w wolnym tłumaczeniu „puste ręce”. W tym samym roku Społeczny Komitet Wspierający Karate wybudował dojo dla Funakoshiego. Nad drzwiami widniał napis: „Shotokan”. Wyraz shoto znaczy falista sosna, kan – dom. Zatem Dom Falistej Sosny.

Mistrz Funakoshi usystematyzował również nazewnictwo w karate, które stało się bardziej zrozumiałe dla ćwiczących. Formy treningowe również uległy zmianą. Wcześniej ćwiczono jedynie kata, czyli układ walki bez przeciwnika. Funakoshi wprowadził dodatkowo kihon i kumite. W szczególności ta druga forma treningu przypadła do gustu młodym adeptom karate.

Po śmierci Gichina Funakoshi zaczęły powstawać różne szkoły i style, nastąpiło rozpowszechnienie karate w Stanach Zjednoczonych Ameryki i w Europie.

Za prekursora karate tradycyjnego w Polsce uważany jest obecny prezes Polskiego Związku Karate Tradycyjnego – Włodzimierz Kwieciński. W latach siedemdziesiątych XX wieku trenował on judo w Łodzi. Jak wspomina W. Kwieciński, jego znajomy Andrzej Juśkiewicz, z którym wspólnie trenował, spotkał w łódzkim tramwaju Japończyka. Postanowił on sprawdzić swoje umiejętności związane z nauką języka japońskiego i zapytał nieznajomego o godzinę. Tak poznał Chiyomaro Shimode, który trafił do Polski zafascynowany teatrem Jerzego Grotowskiego. W Łodzi istniał ośrodek zwany Wieża Babel, czyli ośrodek nauki języka polskiego dla obcokrajowców.

W roku 1974 Włodzimierz Kwieciński założył sekcję karate przy Wojskowej Akademii Medycznej, a w maju 1978 roku odbyły się w Polsce pierwsze Międzynarodowe Mistrzostwa Karate.

Kolejnym ważnym rokiem dla karate w Polsce był rok 1980, kiedy powstał Polski Związek Karate. W tym czasie powiększała się kadra zawodników, którzy odnosili zwycięstwa. Do Polski zaczęli przyjeżdżać mistrzowie. Jednym z nich był Hidetaka Nishiyama, Prezydent Międzynarodowej Federacji Karate Tradycyjnego (ITKF), który odwiedził Polskę w 1992 roku. Rok później poprowadził międzynarodowe seminarium karate tradycyjnego w Warszawie.

1993 roku została założona Polska Federacja Karate Tradycyjnego, której nazwa w grudniu 1996 roku została zmieniona na Polski Związek Karate Tradycyjnego.

Karate tradycyjne bardzo szybko rozwijało się w Polsce i zrzeszało coraz więcej zwolenników, którzy chętnie zgłębiali wiedzę dotyczącą sztuki walki z Okinawy. Głównym celem Polskiego Związku Karate Tradycyjnego jest popularyzacja karate tradycyjnego, szerzenie wartości japońskiego budo i upowszechnianie wszystkich jego aspektów. Wartości płynące ze studiowania budo mają nieoceniony wpływ na edukację, wychowanie i zdrowie trenujących karate tradycyjne.

Karate tradycyjne ma bardzo bogatą historię. Na początku mało znana sztuka walki, zaczęła się szybko rozwijać. Wzrost zainteresowania wśród wszystkich grup społecznych Japonii sprawiło, że tajemnicza sztuka walki zmieniała się w oparciu o podstawowe nauki. Mimo to, że karate tradycyjne wywodzi się z samoobrony ludności Okinawy sprzed setek lat, to w tej formie w jakiej dzisiaj je znamy, karate jest dosyć młode. Karate tradycyjne, to sztuka walki, która jest idealną formą spędzania czasu wolnego dzieci, ale również młodzieży i osób starszych.

Polski Związek Karate Tradycyjnego